ترجمه شعر عنوان مطلب : اگر شهريار سهند دارد ما نيز بزقوش داريم! ( در پاسخ به منظومه بلند و زيباي سهنديه استاد شهريار )
بزقوش ، ساوالان ايله سهندين آراسيندان باش آچيپ سان! ( در ميان سبلان و سهند سر بلند كرده اي ، بزقوش )
رشته كوه بزقوش :
رشته كوه بزقوش به طول 120 كيومتر از منطقه بستان آباد تا گردنه نير ادامه داشته و داراي قلل متعدد با ارتفاع هاي مختلف مي باشد كه بلندترين قله آن به ارتفاع 3302 متر در قسمت جنوبي سراب واقع شده است. اين قله به طور مستقيم از طريق يالهاي متعدد ( جغر – شمال غربي از آبگرم اشوشان « اسب فروشان » ، سه يال شمالي از آبگرم مزبور ، يال شمال شرقي از آبگرم كه به عنوان مسير عمومي صعود مي گردد ، يال الله حق كه از گوسفند سراي اول با يال شمال شرقي مشترك مي شود ) به عنوان اصلي ترين قسمت خط الراس بزقوش به حساب مي آيند كه داراي قلل سه هزار و بالاي سه هزار بوده و در طول مسير بريدگيهاي كوچكي نيز دارد. ده ها يال متعدد از مناطق مابين روستاي ايدرشان تا روستاي ييلاقي جغر به اين خط الراس ختم مي شود. صعود خط الراس ايدرشان تا قله در زمستان به لحاظ باد شديد و گمراه كردن كوه نوردان جزء صعودهاي با ارزش به شمار مي آيد.
صعود سراسري شمال غرب كشور – بزقوش – 19 و 20 بهمن 85 :
صعود سراسري منطقه شمال غرب كشور چهاردهمين صعود زمستاني بزقوش محسوب مي شود. مراسم افتتاحيه اين صعود روز پنجشنبه 19 بهمن ماه در ميدان واليبال شهرستان سراب برگزار شد و ساعت 5 روز جمعه 20 بهمن ماه صعود بزقوش از چهار مسير آغاز شد.
مسير شماره 1 : مسير عمومي ( پناهگاه ) – به سرپرستي حميد ناصري.
مسير شماره 2 : مسير شمالي – به سرپرستي عباس ناصري.
مسير شماره 3 : مسير زنده ياد سردار عزيزي – به سرپرستي مهدي پهلواني.
مسير شماره 4 : مسير غربي – به سرپرستي هاني پروين نژاد.
سرپرستي كل صعود : عيرضا جلالي.
مسيرهاي صعود از نظر درجه دشواري و سختي را مي توان چنين عنوان كرد :
1 – مسير شماره 3*.
2- مسير شماره 4 بدليل بعد مسافت. (به نظر من اگر بعد مسافت در اين ترتيب بندي ملاك نبود مسير شماره 2 به عنوان مسير دوم شناخته مي شد.)
3- مسير شماره 2.
4- مسير شماره 1.
كوتاه از صعود :
ساعت 5 صبح روز جمعه 20 بهمن ماه تمامي شركت كنندگان مقابل تربيت بدني شهرستان سراب جمع مي شوند. مسئولين برگزاري نفرات را بر اساس مسير هاي از پيش تعيين شده به سمت ماشين ها هدايت مي كنند. ساعت 6 صبح است و تيمها به ترتيب صعود خود را آغاز مي كنند. ابتدا تيم مسير شماره چهار حركت مي كند و سپس مسير هاي 3 و 2 و در انتها مسير عمومي يا همان شماره 1. پس از 6 ساعت تلاش اولين تيم صعود خود را به پايان مي رساند. تيم شماره 4 نخستين تيم صعود كننده است. پس از آن تيم مسير شماره 1 و تيمهاي 3 و 2 همزمان به قله مي رسند. دقايقي تمام نفرات تجمع مي كنند و عكسي به يادگار مي گيرند و پس از رفع خستگي راه بازگشت را در پيش مي گيرند. مسير بازگشت از ابتدا مشخص شده است. بنا به تصميم عليرضا جلالي سرپرست كل صعود تمام تيمها موظف هستند از مسير شماره يك ( مسير پناهگاه ) بازگردند. اين تصميم چندين بار بر روي قله به سرپرستان مسير ها تاكيد مي شود. ساعت 45 : 12 مسير بازگشت را در پيش مي گيرم. به سرعت پايين مي آيم و اندكي در كنار پناهگاه خستگي رفع مي كنم و باز هم به سمت پايين حركت مي كنم. ساعت 16 صعود به پايان مي رسد و خاطره اي خوش برايم به يادگار مي ماند.!
ناظر فدراسيون در اين صعود جناب مقدم بودند.
هيات كوهنوردي سراب :
هيات كوهنوردي سراب يكي از با ارزش ترين و فعالترين هيات هاي ورزشي سراب و هيات هاي كوهنوردي كشور محسوب مي شود. يك هيات مستقل كه مسئولين كميته هاي آن را هيماليا نوردان اين شهر بر عهده دارند. اين هيات علاوه بر پرورش استعدادهاي كوه نوردي به صورت رشه دار و برگزاري صعودهاي عمومي با لحاظ كردن بهداشت محيط كوهستان ، نيم نگاهي نيز به فعاليت در حد قهرماني داشته كه قهرمانان خوبي در حد ملي پرورش داده است. حضور كوهنوردان سراب در تيم هاي ملي و صعود به قلل رفيع دنيا از جمله لوتسه ( حميد ناصري ) ، ماكالو ( عليرضا جلالي ) ، گاشربروم 1 ( حميد ناصري ) ، اسپانتيك ( مهدي پهلواني ) ، البروس ( مسعود زارع نسب ) جايگاه ويژه اي را براي كوه نوردي سراب مهيا كرده است. هيات كوهنوردي سراب سالنامه اي نيز دارد با عنوان بزقوش كه همه ساله در اسفندماه منتشر مي شود.
و اما شهرستان سراب :
سراب يكي از معروفترين شهرهاي آذربايجان به شمار مي رود. اين شهرستان از شمال غرب به سهرستان هريس ، از شمال به مشكين شهر و ارتفاعات ساوالان ( سبلان ) ، از شرق به اردبيل و از جنوب به شهرستان ميانه و سلسله جبال بزقوش و از مغرب به بستان آباد محدود است. سراب از قديم الايام مركز مواصلاتي شهرهاي مختلف آذربايجان و بعضي شهرهاي استان هاي ديگر ديگر ايران و مسير عبور سپاهيان و كاروان هاي تجارتي بوده است.
سراب در ميان دو كوه ساوالان و بزقوش واقع شده كه زمستانهاي سرد و تابستان هاي معتدل به همراه دارد. منطقه سراب از دير باز تاكنون يكي از مهمترين مراكز دامپروري ايران به شمار مي آيد. گاو محلي سراب از نظر سازش با محيط و سهل بودن پرورش و مقاومت در برابر امراض ، قناعت در تغذيه و طول عمر و بالا بودن چربي شير از نژادهاي معروف مي باشد.
اين شهر بخاطر قرار گرفتن در دامنه كوههاي آتشفشاني ساوالان و بزقوش داراي آبگرم هاي متعدد است. اين شهر از جمله شهرهاي قديمي آذربايجان است كه آثار باقي مانده از دوره اورارتوها كه هم عصر مادها در قرن هفتم و هشتم قبل از ميلاد بودند ، قدمت اين شهر را رقم مي زند.
برخي از آثار و ابنيه باستاني سراب :
1- مسجد جامع سراب مربوط به سده نهم هجري قمري.
2- رباط سنگي شاه عباس در گردنه صاعين واقع در جاده سراب – اردبيل.
3- مقبره مغولي اسفستان در شش كيلومتري شرق سراب.
4- تپه هاي باستاني قلعه جوق.
5- كتيبه رازليق در 10 كيلومتري شهر سراب مربوط به اورارتوها.
6- كتيبه اورارتويي قيريخ قيزلار در شمال شرقي سراب.
7- تپه باستاني ابرغان واقع در 25 كيلومتري جنوب سراب.
8- تپه باستاني امام چاي در روستاي امام چاي در 28 كيلومتري جنوب شرقي سراب.
9- مسجد تاريخي روستاي اسنه.
و در پايان خسته نباشيد عرض مي كنم به كوهنوردان سراب ، كه اين مدت با تلاش فراوان خود كه در روزهاي پاياني خود نيز شاهد و ناظر آن بودم توانستند يك صعود بسيار منظم و موفق را اجرا كنند. براي دوستان عزيزم آرزوي موفقيت مي كنم.
* : تنها تيم هاي شهرستان سراب ، تبريز و آذربايجان غربي توانايي صعود از مسير شماره 3 را داشتند كه تيم آذربايجان غربي به سرپرستي مقبل هنرپژوه كه براي يك صعود هفت هزار متري آماده مي شوند از سوي آقاي جلالي سرپرست كل صعود انتخاب شد.
پ.ن : برخي از اطلاعات از روي بروشوري كه در مراسم افتتاحيه از سوي روابط عمومي هيات كوهنوردي سراب در اختيار شركت كنندگان گذاشته شد در اين مقال گنجانده شده است.
پ .ن 1 : اين صعود يادواره اي بود براي زنده ياد سردار عزيزي. يادش گرامي.
پ .ن 2 : عكسهاي صعود در فتوبلاگ.
احسان بشيرگنجي – 21 / 11 /85
